Denizde Yeni Rota

Kuşkusuz bir odanın gücü üyesinin "gerçekten temsil ediliyorum" duygusundan doğar. Hedefimiz şeffaf ve hesap verebilir temsil zincirini canlı tutmaktır. Temsil, sektörün sesinin kamu nezdinde, uluslararası platformlarda ve kamuoyunda etkiye dönüştüğü istikrarlı bir mekanizma olmak zorundadır. Karar alma süreçleri şeffaf, ölçülebilir ve katılımcı olmalıdır. Çünkü katılımcılığı ve hesap verebilirliği içselleştirmeyen kurumların güvenilirliğini istenen seviyeye ulaştıramayacağı gün gibi açıktır.

Deniz Ticaret Odası gücünü bütün üyelerinin toplam gücünden alır. Türkiye'nin bütün kıyıları Odamızda dengeli bir ağırlığa sahip olmalıdır. İstanbul merkezli bakışın ötesine geçecek; bütün kıyılarımızın, şubelerimizin ve meslek kollarımızın birikimini Odanın ortak çalışma programına taşıyacağız. Ayrıca bölgesel ihtiyaçlar yalnızca dönemsel ziyaretlerde masaya gelmesin, karar ve kaynak öncelikleri belirlenirken de görünür olsun istiyoruz. Bu doğrultuda her şubenin bölgesine özgü bir proje geliştirmesini, her projenin merkezle ortak bir yol haritası oluşturmasını sağlayacağız. Meclis toplantılarımızı ve genişletilmiş bölgesel istişare toplantılarımızı belirli dönemlerde şubelerimizin ev sahipliğinde gerçekleştireceğiz. Karar alma anlayışımız açısından seçilmiş şubelerimizin saygınlığını tanıyor, söz haklarını teslim etmeyi ilkemiz biliyor, sahayı duymak için sahaya inecek bir Deniz Ticaret Odası hedefliyoruz.

Güçlü, kapsayıcı ve hesap verebilir bir Deniz Ticaret Odasına ancak daha düzenli istişare mekanizmaları, açık gündemler, izlenebilir karar süreçleri ve ölçülebilir çalışma hedefleriyle ulaşabiliriz. Yönetim kararlarının gerekçesinin, uygulama durumunun ve ortaya çıkan sonuçların belirli aralıklarla paylaşılmasını, bütçe ve kaynak kullanımında sektörel önceliklerin daha görünür hâle gelmesini hedefliyoruz. Profesyonel kadroların uzmanlığını geliştiren, kurumsal hafızayı koruyan, etik ilkeleri ve çıkar çatışması sınırlarını açık biçimde tanımlayan bir yönetişim çerçevesi oluşturacağız.

Denizcilikte karşılaştığımız meselelerin hiçbiri yalnızca özel sektörün, kamunun ya da sivil toplumun sınırları içinde çözülebilecek nitelikte olmadığı ortadadır. Liman-demir yolu entegrasyonundan kabotaja, gümrük ve ticaretin kolaylaştırılmasından gemi inşa, balıkçılık ve deniz turizmine kadar her başlık sürekli koordinasyon gerektirir. Bölgemizdeki jeopolitik gelişmeler, uluslararası düzenleme trafiğinin yoğunluğu ve mevzuat değişikliklerinin hızı bu koordinasyon ihtiyacını daha da belirginleştirmektedir. Bu bakımdan Deniz Ticaret Odasını kamu, özel sektör, üniversiteler ve sivil toplum arasında ortak çalışma zemini geliştiren; sektörel bilgiyi uygulanabilir politika önerilerine dönüştüren merkez kurumlardan biri olarak konumlandıracağız. Deniz Ticaret Odasını sorun ortaya çıktıktan sonra tepki vermek yerine riskleri önceden gören, alternatifleri hazırlayan ve politikalar oluşurken Türk denizciliğinin ortak menfaatini savunan bir yapıya kavuşturmaya kararlıyız.

Bakanlıklar ve düzenleyici kurumlarla konu bazlı teknik platformların gerek kurulmasına gerekse kurumsallaşmasına öncülük edeceğiz. Bu yolla yeni düzenlemeler öncesinde sektörel etki değerlendirmelerini hazırlayıp uygulama sonuçlarını sahadan gelen verilerle destekleyen politika önerileri geliştirmeyi hedefliyoruz. Jeopolitik risklerin seyir güzergâhlarına, sigorta maliyetlerine ve tedarik zincirlerine yansımalarını yakından izleyen, üyelerimizi bu konularda zamanında bilgilendiren bir erken uyarı ve değerlendirme kapasitesi kuracağız. Meslek komiteleri, şubeler ve STK'lardan gelen görüşleri ortak sektör pozisyonlarına dönüştürmeyi; farklı alt sektörlerin öncelikleri arasında dengeli ve kanıta dayalı bir müzakere zemini oluşturmayı sistemleştireceğiz. Liman ve lojistik entegrasyonu, filo yenileme, finansmana erişim, yeşil dönüşüm, insan kaynağı ve uluslararası rekabet gibi yatay meselelerde kurumlar arası çalışma programları düzenleyeceğiz. Odamızın ulusal denizcilik politikalarının hazırlanmasına düzenli veri, teknik uzmanlık ve sahada gelişen ortak akılla katkı sunmasını; kamu ile sektör arasında güvene dayalı, sürekli ve yapıcı bir iletişim kanalı oluşturmasını amaçlıyoruz.

Deniz Ticaret Odasının üyelerimizin nezdindeki değeri, bir sorunla karşılaştıklarında yanlarında olabilmesine ve çözüm yolunu gösterebilmesine bağlıdır. Bu itibarla mevzuat yorumundan teşvik ve finansman rehberliğine, gümrük ve sicil işlemlerinden uluslararası uyuşmazlıklara kadar üyelerimizin günlük işleyişine dokunan daha güçlü bir hizmet modelini devreye alacağız. Üyelerimizden gelen taleplerin yanıtlanma hızının, hizmet kalitesinin ve sonuç üretme kapasitesinin düzenli izlenmesi önceliklerimiz arasındadır. Bu yaklaşımın omurgasını alt sektörleri yakından tanıyan uzmanlık birimleri ve güçlü bir profesyonel sekreteryayla oluşturacağız. Amacımız üyelerimizin yalnızca belge almak için uğramayacakları, aksine rehberlik desteğine ihtiyaç duydukları her durumda tereddütsüz ilk gelecekleri ve "bizim" diyerek benimseyecekleri bir oda olmaktır.

Üyenin ihtiyacını ilk temas noktasında doğru anlayacak, onu ilgili uzmanlığa hızla yönlendirecek ve süreç boyunca bilgilendirecek bütünleşik bir hizmet yapılanması kuracağız. Dijital kanallarla yüz yüze hizmeti birlikte ele alacak; hizmet başlıklarını, beklenen yanıt sürelerini ve başvuru yollarını açık biçimde tanımlayacağız. Armatörlük, limancılık, acentelik, gemi ve yat inşa, deniz turizmi, balıkçılık, lojistik ve gemi tedarikçiliği gibi farklı alanların farklı ihtiyaçlara sahip olduğunu göz önünde tutan sektörel hizmet paketleri kurguluyoruz. Bu yolla mevzuat bilgilendirmelerini, teşvik ve fon rehberliğini, uluslararası pazar notlarını, eğitimleri ve uzman görüşlerini üyelere daha erişilebilir biçimde sunacağız. İstisnasız her üyemiz Odamızın kapısından içeri girdiğinde aynı ilgiyi görecek, aynı hizmet kalitesine sahip olacak.

Yeşil dönüşüm, Türk denizciliğinin rekabet gücünü belirleyen temel başlıklardan biri hâline gelmiştir. IMO düzenlemeleri, Avrupa Birliği iklim politikaları, karbon maliyetleri, alternatif yakıtlar ve enerji verimliliği bütün alt sektörlerimizi yakından ilgilendirmektedir. Üyelerimizin bu dönüşümün getirdiği maliyet yüküyle tek başına karşı karşıya kalmaması temel önceliğimizdir. Bu doğrultuda; karbon ölçümü ve raporlamasından emisyon ticaretine, alternatif yakıt geçişinden yeşil gemi ve liman yatırımlarına kadar her başlıkta güçlü bir teknik rehberlik kapasitesi oluşturacak; üyelerimizin teşvik, hibe ve sürdürülebilir finansman imkânlarına erişimini etkin biçimde destekleyeceğiz. Farklı ölçeklerdeki işletmelerin dönüşüm takvimini ve yatırım ihtiyacını dikkate alan sektörel yol haritaları hazırlayacağız. Çünkü yeşil dönüşümü yalnızca bir yükümlülük alanı gibi görmüyor; filomuzu, limanlarımızı ve sanayimizi yenileyebilecek uzun vadeli bir rekabet fırsatı olarak değerlendiriyoruz. Biz Türk denizciliğinin "bu yarışta ben de varım" demesini istiyoruz.

Yeşil dönüşümü, Mavi Vatan doktrinimiz uyarınca egemenlik haklarımızı ve deniz yetki alanlarımızı etkin biçimde kullanan daha geniş bir mavi ekonomi vizyonu içinde ele almayı elzem görüyoruz. Deniz taşımacılığından liman ve lojistiğe, gemi inşa ve bakım-onarımdan balıkçılık, deniz turizmi, açık deniz enerjisi ve biyoteknolojiye uzanan bütüncül bir Mavi Ekonomi Strateji Belgesi hazırlanmasını gündeme taşıyacağız. Deniz ekosistemini koruyan, kaynakları sürdürülebilir biçimde kullanan, bilimsel araştırmayı ve yüksek katma değerli yatırımları destekleyen bu yaklaşımın kamu, sektör, üniversiteler ve sivil toplumun ortak aklıyla geliştirilmesi gerektiğine inanıyoruz.

Türk denizciliğinin küresel gücünü taşıdığı yük veya inşa ettiği gemiden çok uluslararası kurallar şekillenirken masada ne ölçüde etkili olduğumuz gösterir. IMO, BIMCO, ICS ve benzeri yapılardaki varlığımızı sürekli olmanın beraberinde daha hazırlıklı ve daha sonuç odaklı hâle getirmek temel gündemlerimizden biridir. Denizcilik diplomasisi kriz dönemlerinde gösterilen anlık ve tepkisel çabaların ötesine geçmeli, Odamızın daimî işlevlerinden biri olmalıdır. Uluslararası düzenlemeler henüz hazırlık aşamasındayken sektörümüz adına görüş geliştiren, teknik gerekçeleri güçlendiren ve doğru temas kanallarını harekete geçiren bir temsil kapasitesine ulaşacağız. Türk denizciliğinin gündemi izlemekle yetinemeyecek kadar geliştiğini biliyor, hak ettiği üzere bilgi ve tecrübesiyle gündemin oluşumuna katkı sunan bir mevkiye yerleşmesini istiyoruz.

Yurt dışında faaliyet gösteren üyelerimizin birikiminden de yararlanarak stratejik denizcilik merkezlerinde temsil ve iş geliştirme kapasitemizi güçlendirmeye öncelik vereceğiz. Türk Savunma Sanayisi'nin son yıllarda kümelenme modeliyle elde ettiği ihracat başarısının sektörümüz için de mümkün olduğu inancıyla tersanelerimizin, ekipman üreticilerimizin ve hizmet sağlayıcılarımızın uluslararası pazarlarda güç birliği yaparak rekabet edebileceği kümelenme yapılarının kurulmasını destekleyeceğiz. Bu husustaki temel hedeflerimiz pazar, mevzuat, yatırım, fon ve ortaklık bilgilerini üyelerimize düzenli aktarmak; ülke ve pazar notları, sektörel forumlar, ticaret heyetleri ve yatırım buluşmalarıyla yeni temas alanları açmaktır. Uluslararası kuruluşlarda görev alabilecek uzman ve genç denizcilerin yetişmesini destekleyen programları, küresel temsil gücümüzün kalıcılaşması bakımından değerli görüyoruz. Kriz ve uyuşmazlık dönemlerinde üyelerimizin karşılaştığı sorunları ilgili diplomatik ve ticari kanallara taşıyabilecek düzenli bir temas altyapısı oluşturacağız. Odamızı üyelerimizi dünyaya, dünyadaki fırsatları üyelerimize bağlayan canlı bir denizcilik diplomasisi ve iş geliştirme merkezi hâline getireceğiz.

Türk denizciliğinin en kritik konularından biri, dağınık veriyi ortak akla, erken uyarıya ve karar desteğine dönüştürebilmektir. Bu çerçevede DTO bünyesinde bir Türkiye Denizcilik Veri ve Analiz Merkezi oluşturmak öncelikli gündemlerimiz arasında yer alıyor. Burada hedefimiz liman, filo, tersane, navlun, insan kaynağı, emniyet, dış ticaret ve yatırım verilerinin güvenilir ve güncel bir altyapıda toplanıp işlenmesiyle ortaya çıkacak düzenli sektör raporları, denizcilik endeksleri ve görünüm çalışmalarıyla değişimin yönünü daha iyi okumaktır. Veriyi, yalnızca geçmişi anlatan bir kayıt olmadığının farkındalığıyla üyelerimizin yatırım, kapasite, insan kaynağı ve pazar kararlarını destekleyen stratejik bir kaynak hâline getireceğiz. Bugünden sonra DTO geçmişi raporlayan bir kurum olmanın ötesine geçecek, geleceği birlikte anlamaya yardımcı olan bir stratejik akıl merkezi olacaktır, olmalıdır.

Navlun hareketleri, liman yoğunluğu, finansman koşulları, karbon maliyetleri, mevzuat değişiklikleri ve nitelikli iş gücü ihtiyacı gibi alanlarda geliştirilebilecek erken uyarı araçlarının üyelerimizin karar kalitesine katkı sağlayacağına inanıyoruz. Türkiye Denizcilik Raporu, Türk Denizcilik Endeksi, alt sektör görünüm notları, yatırım haritası ve insan kaynağı panosu gibi çalışmaları ortak bir yayın takvimi içinde üyelerimize sunacağız. Kamu kurumları, üniversiteler, limanlar, meslek kuruluşları ve üyeler arasında veri paylaşımını kolaylaştıran; ticari sırları ve kişisel verileri koruyan güvenli bir yönetişim modelini hayata geçireceğiz. Uluslararası karşılaştırmalarla Türkiye'nin güçlü ve gelişime açık yönlerini izlemek, politika önerilerini somut göstergelerle desteklemek ve üyelerimizin önündeki riskleri çok daha önceden tanımlamak için çalışacağız.

Türk denizciliğinin geleceği, nitelikli insan yetiştirmenin yanında yetişmiş insanı sektörde tutabilme, tecrübeyi yeni kuşaklara aktarabilme ve geleceğin liderlerini bugünden hazırlayabilme kapasitesine bağlıdır. Sektörün hangi alanlarda, hangi yetkinliklere ve ne ölçekte insan kaynağına ihtiyaç duyduğunu düzenli biçimde ortaya koyan bir yetkinlik ve istihdam haritasını elzem görüyoruz. Eğitim kurumlarıyla sektör arasındaki bağı güçlendirecek, staj deneyimini nitelikli hâle getirecek, yaşam boyu öğrenmeyi destekleyecek bir yaklaşımla gençlere eğitimden ilk işe, denizden karaya geçişe ve sahadan yönetime uzanan bir yolculukta rehberlik edecek Denizcilik Kariyer Merkezi fikrini ivedilikle hayata geçireceğiz.

Genç Denizciler Konseyi, liderlik programları, mentörlük ağları, komite gözlemciliği ve mezun takip çalışmalarıyla gençlerin Odamızın faaliyetlerine daha erken katılmasını önemsiyoruz. Deneyimli denizcilerin bilgi ve tecrübesini kurumsal hafızaya dönüştürecek mekanizmaları geliştirmeye; kadınların kariyer gelişimini, girişimciliğini ve karar süreçlerindeki temsilini güçlendirmeye ilişkin çabaları destekleyeceğiz. Dijitalleşme, yeşil dönüşüm, siber güvenlik ve yeni yakıt teknolojilerinin gerektirdiği beceriler için yeniden yetkinlik kazandırma programlarının sektörün geleceği açısından önemini teslim ediyoruz. Denizcilik mesleğinin toplumdaki itibarını yükseltmek, gençler ve aileleri açısından daha görünür ve tercih edilir hâle getirmek için var gücümüzle çalışacağız. Çünkü insanına yatırım yapan ve liderlerini kendi içinden yetiştiren bir sektörün geleceğinin güçlü olacağına inanıyoruz.

Denizcilikte dijitalleşme ve yapay zekâyı yalnızca bir uyum meselesi görmüyor, Türkiye için yeni bir büyüme alanı kabul ediyoruz. Kamu kurumlarını, üniversiteleri, sektör şirketlerini, KOBİ'leri ve girişimcileri ortak denizcilik teknolojileri ekosisteminde buluşturmak ana gündem maddelerimiz arasındadır. Akıllı limanlar, dijital ikizler, otonom deniz araçları, yapay zekâ, büyük veri, siber güvenlik, gemi elektroniği, rota optimizasyonu ve denizcilik yazılımları gibi alanlarda ortak Ar-Ge ve uygulama çalışmalarının gelişimini destekleyeceğiz. Odamız iyi fikirleri gerçek sektör ihtiyaçlarıyla, teknoloji üreticilerini finansman kaynakları ve pazarla buluşturan bir kolaylaştırıcı rol üstlenecek. Amacımız denizcilik teknolojisini izleyen ve kullanan Türkiye'den, bu teknolojiyi geliştirip ihraç eden bir Türkiye'ye giden yolu birlikte açmaktır.

Limanların, gemilerin, tersanelerin ve lojistik işletmelerinin gerçek operasyon sorunlarını girişimciler ve araştırmacılarla buluşturan bir açık inovasyon yaklaşımını gündeme taşımayı hedefliyoruz. Bu yaklaşımı denizcilik girişimleri için hızlandırma programları, üniversite-sanayi iş birlikleri, yatırımcı buluşmaları, fikrî mülkiyet rehberliği ve uluslararası teknoloji ortaklıklarıyla somutlaştırmak istiyoruz. Odamızın yıllara dayanan sektörel birikimine ve üye ağına dayanarak özellikle KOBİ'lerin dijital dönüşümünü ihtiyaç analizi, yetkinlik geliştirme, teknik rehberlik, pilot uygulama ve uygun finansmana erişim araçlarıyla destekleyecek kalıcı mekanizmalar kurmak istiyoruz. Başarıyı yalnızca kullanılan teknolojinin güncelliğiyle sınırlamayan verimlilik, emniyet, maliyet, çevresel etki ve ihracat kapasitesinde meydana gelen gelişmelerle değerlendiren bir anlayışı benimsiyoruz.